Ήπειρος, Επισκόπηση

Ετυμολογία ονόματος

Η Ελληνική λέξη Ήπειρος σημαίνει "ηπειρωτική χώρα" ή "ήπειρος", με σκοπό να διαχωρίσει την Ήπειρο από τα νησιά του Ιονίου Πελάγους, που βρίσκονται δυτικά της Ήπειρωτικής ακτογραμμής. Αρχικά ονομάστηκε έτσι όλη η περιοχή βορείως του Κορινθιακού κόλπου.

Φωτογραφία από τον Huub Meyer

Γεωγραφία και Οικολογία

Η Ήπειρος είναι ένας τραχύς και ορεινός τόπος. Στο μεγαλύτερο μέρος της αποτελείται από ορεινές κορυφογραμμές ασβεστόλιθων, που αποτελούν μέρος των Δαλματικών Άλπεων και κατά περιοχές φθάνουν στο ύψος των 2.650 μέτρων. Ανατολικά, η οροσειρά της Πίνδου που αποτελεί την ραχοκοκαλιά της ηπειρωτικής Ελλάδος, χωρίζει την Ήπειρο από την Μακεδονία και τη Θεσσαλία. Το μεγαλύτερο μέρος της Ηπείρου βρίσκεται στην προσήνεμη πλευρά της Πίνδου. Οι άνεμοι από το Ιόνιο Πέλαγος δημιουργούν πολλές βροχοπτώσεις, πολύ περισσότερες από όλη την υπόλοιπη Ελλάδα. Το κλίμα είναι ηπειρωτικό και υγρό. Η βλάστηση αποτελείται κυρίως από κωνοφόρα είδη. Η πανίδα είναι ιδιαίτερα πλούσια και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αρκούδες, λύκους, αλεπούδες, ελάφια και λύγκες.

Ζαγόρι

Το Ζαγόρι αποτελεί περιοχή της Πίνδου στην Ήπειρο, στην βορειοδυτική Ελλάδα. Έχει έκταση περίπου 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων και αποτελείται από 45 χωριά γνωστά ως Ζαγόρια ή Ζαγοροχώρια, και έχει το σχήμα ανεστραμμένου, ισόπλευρου τριγώνου. Στη νότια κορυφή του τριγώνου βρίσκεται η επαρχιακή πρωτεύουσα, τα Ιωάννινα, η βόρεια-βορειοδυτική πλευρά σχηματίζεται από το όρος Μιτσικέλι (1.810 μέτρα), ο ποταμός Αώος και το όρος Τύμφη αποτελούν την βόρεια πλευρά, και η ανατολική-νοτιοανατολική πλευρά εκτείνεται από τον ποταμό Βάρδα μέχρι το όρος Μαυροβούνι (2.100 μέτρα) κοντά στο Μέτσοβο.

Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή (2001), ο πλυθησμός της περιοχής ανέρχεται σε 5.000 κατοίκους, με πυκνότητα πληθυσμού 5 κατοίκων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, συγκρινόμενο με ένα μέσο όρο 73,8 για την υπόλοιπη Ελλάδα.

Το Φαράγγι του Βίκου

Ένα από τα φαράγγια του Ζαγορίου που βρίσκεται στον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου, ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα χάρη στις διαστάσεις του και την επιβλητική του ομορφιά. Το φαράγγι συλλέγει τα νερά από έναν αριθμό μικρών ποταμών και τα οδηγεί στον Βοϊδομάτη ποταμό που ενισχύεται μέσα στο φαράγγι.

Το Φαράγγι του Βίκου είναι ένα από τα βαθύτερα φαράγγια στον κόσμο, δεύτερο μετά το Grand Canyon στην Αριζόνα των Η.Π.Α. Στην πραγματικότητα, οι πλευρές του σε σημεία φτάνουν τα 1.040 μέτρα (3.120 ft) και είναι οι πιό απότομες παγκοσμίως. Όπως όλα τα φυσικά φαινόμενα, πρέπει κάποιος να το δεί για να το πιστέψει. Εκτός της φυσικής του μεγαλοπρέπειας, το Φαράγγι του Βίκου αποτελεί και αντικείμενο επιστημονικού ενδιαφέροντος, λόγω της παρθένας κατάστασης στην οποία βρίσκεται και των πολλών και διαφορετικών οικοσυστημάτων του. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο αποτελεί την καρδιά του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου, ο οποίος είναι καταφύγιο για πολλά επαπειλούμενα είδη ζώων.
Παρά το αδιαμφησβήτητο πέρασμα των Σλάβων απο την περιοχή, γεγονός που αποδεικνύεται από αρκετά τοπονύμια, τυχόν αλλαγές στο ανθρώπινο στοιχείο του Ζαγορίου υπήρξαν πάρα πολύ αργές και δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε οτι υπάρχει πραγματική συνέχεια του πλυθησμού στην περιοχή.